Bezpieczeństwo masztu flagowego

Maszt flagowy to wysoka, smukła konstrukcja, na którą działa wiatr, a czasem lód i wyładowania atmosferyczne. Dobrze zamontowany i utrzymany maszt jest bezpieczny, ale przewrócony maszt lub spadająca głowica mogą wyrządzić poważne szkody. Ten poradnik opisuje najważniejsze zagrożenia i przepisy dotyczące odpowiedzialności. Montaż omawia poradnik o montażu masztu, a przeglądy poradnik o konserwacji masztu.

Zagrożenia w skrócie

Silny wiatr

Wiatr działa na maszt i na flagę. Im większa flaga, tym większa siła na szczycie masztu i tym większy moment zginający przy fundamencie. Producenci flag przyjmują zwykle, że długość flagi poziomej wynosi około 1/4 wysokości masztu, i zwracają uwagę, że przy bardzo silnym wietrze duże flagi zdejmuje się lub opuszcza. Rozmiar flagi pokazuje kalkulator flagi.

Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy (IMGW-PIB) publikuje ostrzeżenia meteorologiczne, w tym przed silnym wiatrem, w trzech stopniach, od żółtego do czerwonego. Na wybrzeżu i w górach silne wiatry zdarzają się częściej niż w głębi kraju.

Prąd i wyładowania

Maszt w pobliżu napowietrznej linii elektroenergetycznej może zetknąć się z przewodami przy stawianiu, obsłudze albo upadku. Operator sieci dystrybucyjnej może wyjaśnić, jakie odległości od linii obowiązują w danym miejscu. Maszty z włókna szklanego nie przewodzą prądu.

Wysoki metalowy maszt na otwartym terenie może przyciągać wyładowania atmosferyczne. Zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu zapewnia bezpieczne użytkowanie obiektu także w razie wyładowań atmosferycznych. Przy masztach w pobliżu budynków z instalacją odgromową o sposobie połączenia decyduje zwykle elektryk. Reflektory i kable przy maszcie opisuje poradnik o oświetleniu flagi.

Praca na wysokości

Wymiana linki, bloczka czy głowicy oznacza pracę przy szczycie masztu. Zgodnie z § 105 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy pracą na wysokości jest praca na powierzchni znajdującej się co najmniej 1,0 m nad poziomem podłogi lub ziemi. Przepisy BHP dotyczą pracodawców i pracowników, ale pokazują, od kiedy ryzyko upadku uznaje się za istotne. Maszt uchylny pozwala wykonać te prace na ziemi. Wyższe maszty obsługują często firmy z podnośnikiem.

Lód, śnieg i osoby postronne

Zimą na lince i fladze może osadzać się lód. Oblodzona flaga jest ciężka, a lód spadający z masztu może zranić przechodniów. Maszty przy chodnikach, szkołach i placach zabaw przyciągają też dzieci, które próbują się wspinać lub bawić linką. Linka wewnętrzna za zamykanymi drzwiczkami ogranicza ten problem.

Odpowiedzialność właściciela

• Kodeks cywilny, art. 434: za szkodę wyrządzoną przez zawalenie się budowli lub oderwanie się jej części odpowiada samoistny posiadacz budowli, chyba że zawalenie się nie wynikło ani z braku utrzymania budowli w należytym stanie, ani z wady w budowie.
• Kodeks cywilny, art. 415: kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.
• Prawo budowlane, art. 61: właściciel lub zarządca obiektu utrzymuje go i użytkuje zgodnie z zasadami art. 5 ust. 2 i zapewnia bezpieczne użytkowanie w razie silnych wiatrów, wyładowań atmosferycznych i innych czynników zewnętrznych.
• Prawo budowlane, art. 62: coroczna kontrola elementów narażonych na wpływy atmosferyczne nie obejmuje obiektów wymienionych w art. 29 ust. 1 i 2, a więc także masztów flagowych do 7 m; wyższe maszty jej podlegają. Po silnym wietrze lub innym zdarzeniu z art. 61 pkt 2 przepis przewiduje kontrolę bezpiecznego użytkowania obiektu.

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej w życiu prywatnym lub w działalności gospodarczej może obejmować szkody wyrządzone przez maszt; zakres zależy od umowy. Przeglądy opisuje poradnik o konserwacji masztu, a naprawy poradnik o naprawie masztu.