Przejdź do treści
Flagpole Guides

Flaga w święta państwowe i narodowe

Opublikowano Autor:

Tysiące małych biało-czerwonych flag na Błoniach w Krakowie w Dniu Flagi, 2 maja 2019 roku
Fot.: Zygmunt Put, Polish National Flag Day (May 2, 2019), Błonia Park, Foch Av, Krakow, Poland / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, przycięte

Biało-czerwone flagi najczęściej widać w Polsce na początku maja i 11 listopada. W opracowaniu „Duma i szacunek” Biuro Bezpieczeństwa Narodowego pisze, że wywieszając flagę z okazji świąt państwowych, dajemy wyraz uhonorowania i obchodzenia święta. Ustawa o godle, barwach i hymnie od 2010 r. zaleca wywieszanie flagi na domach i budynkach firm właśnie z tej okazji. Ten poradnik przedstawia najważniejsze święta i związane z nimi zwyczaje. Pełną listę dat zawiera poradnik o dniach wywieszania flagi.

Majówka: 1, 2 i 3 maja

Początek maja łączy trzy dni, które mają różny charakter:

DataŚwiętoDzień wolny
1 majaŚwięto Państwowe, ustanowione ustawą z 1950 r.Tak
2 majaDzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej (art. 6a ustawy) oraz Dzień Polonii i Polaków za GranicąNie
3 majaŚwięto Narodowe Trzeciego Maja, w rocznicę Konstytucji 3 Maja z 1791 r.Tak

Dzień Flagi wprowadziła do ustawy nowelizacja z dnia 20 lutego 2004 r. Ta sama nowelizacja zapisała w art. 5 ust. 2, że każdy ma prawo używać barw Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności w celu podkreślenia znaczenia uroczystości i świąt. Na wielu domach flaga wisi od 1 do 3 maja bez przerwy.

3 Maja

Święto Narodowe Trzeciego Maja ustanowiono po raz pierwszy w 1919 r., a przywrócono ustawą z dnia 6 kwietnia 1990 r. Według BBN szczególną rangę biało-czerwone barwy zyskały w 1792 r., podczas obchodów pierwszej rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja, a 3 maja 1916 r., w 125. rocznicę, mieszkańcy Warszawy zorganizowali pierwszą masową demonstrację z biało-czerwonymi flagami. W wielu miastach odbywają się tego dnia uroczystości z udziałem wojska i pocztów sztandarowych.

15 sierpnia

Święto Wojska Polskiego ustanawia art. 13 ustawy o obronie Ojczyzny. Data przypomina Bitwę Warszawską z 1920 r. Tego samego dnia przypada Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, dlatego jest to dzień wolny od pracy. W Warszawie odbywają się zwykle uroczystości wojskowe z udziałem najwyższych władz państwa.

11 listopada

Biało-czerwone flagi przy ogrodzeniu kościoła w Białymstoku w Narodowe Święto Niepodległości
Narodowe Święto Niepodległości 2021, Białystok. Fot.: Rakoon / Wikimedia Commons, CC0

Narodowe Święto Niepodległości przypada w rocznicę odzyskania niepodległości w 1918 r. i jest dniem wolnym od pracy na podstawie ustawy z dnia 15 lutego 1989 r. To dzień, w którym flaga wisi na największej liczbie domów, a w wielu miejscowościach odbywają się marsze, biegi i koncerty w biało-czerwonych barwach.

Dni pamięci

Część świąt państwowych ma charakter dni pamięci, na przykład 1 marca, Narodowy Dzień Pamięci „Żołnierzy Wyklętych”, i 1 sierpnia, Narodowy Dzień Pamięci Powstania Warszawskiego. W Warszawie 1 sierpnia o godzinie 17.00, w godzinie „W”, zatrzymuje się ruch, a na ulicach pojawiają się flagi. W te dni flaga wisi na urzędach na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy, a na domach zgodnie z zaleceniem z art. 7 ust. 3.

Święta regionalne

Niektóre święta państwowe mają szczególne znaczenie w jednym regionie. 27 grudnia, Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego, obchodzi się zwłaszcza w Wielkopolsce, a 20 czerwca, Narodowy Dzień Powstań Śląskich, na Śląsku. W takie dni obok flagi państwowej często wisi flaga województwa. Flagi samorządów opisuje poradnik o rodzajach flag.

Święta religijne

Boże Ciało, Wniebowzięcie, Wszystkich Świętych i Boże Narodzenie są dniami wolnymi od pracy, ale nie są świętami państwowymi. W Boże Ciało na trasie procesji spotyka się flagi kościelne, a obok nich często flagę państwową. Ustawa o godle, barwach i hymnie nie reguluje flag kościelnych.

Wydarzenia sportowe i rodzinne

Spadochroniarz z wielką biało-czerwoną flagą podczas pokazów lotniczych w Poznaniu
Pokazy lotnicze, Poznań 2018. Fot.: Jakub Hałun, 20180519 Poznań Air Show 1138 9774 DxO / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, przycięte

Art. 5 ust. 2 ustawy pozwala używać barw także w celu podkreślenia znaczenia „innych wydarzeń”. Według BBN biało-czerwone barwy towarzyszą polskim sportowcom i kibicom, a flagę zatykają alpiniści na zdobytych szczytach. Przy takich okazjach warto pamiętać o art. 1 ust. 2 ustawy, który wymaga otaczania symboli czcią i szacunkiem. Szczegóły są w poradniku o zasadach dotyczących flagi.

Flaga po zmroku

Ustawa nie określa pory zdejmowania flagi. Flaga wisząca przez kilka dni świąt jest widoczna także po zmroku, dlatego przed urzędami i na placach często jest oświetlona. Temat omawia poradnik o oświetleniu flagi.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy wywiesza się flagę na majówkę?

Majówka obejmuje trzy dni: 1 maja, Święto Państwowe, 2 maja, Dzień Flagi Rzeczypospolitej Polskiej, i 3 maja, Święto Narodowe Trzeciego Maja. Art. 7 ust. 3 ustawy o godle, barwach i hymnie zaleca wywieszanie flagi na domach i budynkach firm z okazji świąt i rocznic państwowych, dlatego wiele osób wywiesza ją na cały ten okres.

Czy flagę można zostawić na noc w czasie świąt?

Ustawa nie określa godzin wywieszania flagi. Według wskazówek Biura Bezpieczeństwa Narodowego miejsce umieszczenia flagi powinno zapewniać jej dobrą widoczność o każdej porze dnia i nocy, a flaga powinna być zadbana.

Czy w święta religijne wywiesza się flagę państwową?

Święta religijne, takie jak Boże Ciało, są dniami wolnymi od pracy, ale nie są świętami państwowymi w rozumieniu ustawy. W wielu miejscowościach na trasie procesji wiszą flagi kościelne, a flaga państwowa pojawia się obok nich zwyczajowo.

Dlaczego 15 sierpnia jest świętem wojska?

Art. 13 ustawy o obronie Ojczyzny ustanawia 15 sierpnia Świętem Wojska Polskiego. Data przypomina zwycięską Bitwę Warszawską z 1920 r. Tego samego dnia przypada Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny, dzień wolny od pracy.

Źródła

Ten poradnik opiera się na następujących źródłach: