Protokół flagowy: kolejność i miejsce flag

Gdy obok flagi Polski wiszą inne flagi, na przykład flaga Unii Europejskiej, flaga województwa albo flagi gości z zagranicy, pojawia się pytanie o ich kolejność i miejsce. Ustawa o godle, barwach i hymnie tego nie reguluje. Zasady protokołu, oparte na tradycji ceremoniału państwowego i praktyce dyplomatycznej, zebrało Biuro Bezpieczeństwa Narodowego w opracowaniu „Duma i szacunek”. Ten poradnik streszcza te wskazówki. Flagi innych państw opisuje także poradnik o flagach obcych w Polsce.

Zasada pierwszeństwa

Według BBN na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej flaga państwowa ma pierwszeństwo przed każdą inną i zajmuje zawsze honorowe miejsce względem symboli innych państw i symboli innych rodzajów. O dalszej kolejności flag państw decyduje kolejność alfabetyczna ich nazw. Flagę Rzeczypospolitej Polskiej wciąga się na maszt lub wywiesza jako pierwszą, a opuszcza lub zdejmuje jako ostatnią. Na jednym maszcie lub drzewcu razem z nią nie wisi żadna inna flaga.

Kolejność flag różnych rodzajów

Gdy razem wiszą flagi różnych rang i rodzajów, BBN podaje następującą kolejność:

1. flaga państwa gospodarza;
2. flaga województwa;
3. flaga powiatu;
4. flaga gminy;
5. flagi polskich służb, w tym wojskowych;
6. flagi polskich organizacji i instytucji;
7. flaga innego państwa;
8. flaga Unii Europejskiej;
9. flaga organizacji międzynarodowej;
10. flaga okolicznościowa.

Województwa, powiaty i gminy ustanawiają własne flagi uchwałą organu stanowiącego na podstawie art. 3 ustawy o odznakach i mundurach, po zaopiniowaniu wzoru przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej.

Miejsce honorowe

Według BBN honorowym miejscem dla flagi jest prawa strona mównicy, stołu prezydialnego, sceny lub występującej osoby, czyli lewa strona dla patrzącego od frontu. W praktyce oznacza to:

• przy wejściu do budynku, okna lub bramy wjazdowej flagę umieszcza się, jeśli to możliwe, po prawej stronie, czyli po lewej dla patrzącego od frontu;
• gdy obok siebie wiszą flaga i wizerunek orła białego, flaga znajduje się po prawej stronie orła;
• na pojazdach flagę umieszcza się po ich prawej stronie.

Kilka masztów

Przy trzech masztach przed urzędem gminy flaga Polski wisi więc zwykle pośrodku, flaga gminy lub województwa po jej prawej stronie (po lewej dla patrzącego), a flaga Unii Europejskiej po drugiej stronie. Przy dwóch masztach flaga Polski wisi po lewej dla patrzącego.

Rozmiar i wysokość

Według BBN, gdy flaga Rzeczypospolitej Polskiej wisi razem z flagami innych państw, wszystkie mają ten sam rozmiar i wiszą na tej samej wysokości. Ich umiejscowienie nie powinno sugerować zwierzchnictwa jednego państwa nad innymi. Dlatego przy kilku masztach stosuje się zwykle maszty tej samej wysokości. Dobór wysokości opisuje poradnik o wysokości masztu.

Flagi skrzyżowane

Gdy flagi są skrzyżowane, według BBN flaga ważniejsza w hierarchii znajduje się po stronie prawej (po lewej dla patrzącego od frontu), a jej drzewce jest nad drzewcem drugiej flagi.

Uprzejmość wobec gości

W czasie wspólnych wystąpień polskiego przedstawiciela i przedstawiciela innego państwa protokół dyplomatyczny dopuszcza według BBN kurtuazyjne ustąpienie honorowej prawej strony fladze państwa goszczonego, ale tylko wewnątrz pomieszczeń. Gdy z oficjalnych pojazdów korzystają przedstawiciele innych państw, flaga polska jest po prawej, a flaga gościa po lewej stronie pojazdu.

W czasie żałoby

Według BBN na czas żałoby narodowej pozostałe flagi zdejmuje się z masztów, a flagę państwową opuszcza do połowy masztu. Szczegóły są w poradniku o fladze do połowy masztu.

Flagi przy firmach

Te same zasady często stosują firmy, które przed siedzibą wywieszają flagę Polski obok flagi firmowej lub flag partnerów zagranicznych. Flaga firmowa należy w kolejności BBN do flag polskich organizacji i instytucji. Więcej jest w poradniku o masztach dla firm.