Rodzaje flag w Polsce

W Polsce spotyka się kilka rodzajów flag. Ustawa o godle, barwach i hymnie zna dwie flagi państwowe: bez godła i z godłem. Obok nich istnieją flagi województw, powiatów i gmin, flagi służb, flagi firmowe i okolicznościowe, a także różne formy tej samej flagi: pozioma na maszcie, pionowa, na drzewcu czy jako mały proporzec. Ten poradnik opisuje najważniejsze rodzaje. Znaczenie barw wyjaśnia poradnik o symbolice barw narodowych.

Flaga państwowa

Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy flagą państwową Rzeczypospolitej Polskiej jest prostokątny płat tkaniny o barwach Rzeczypospolitej Polskiej, umieszczony na maszcie. Biel i czerwień tworzą dwa poziome pasy tej samej szerokości, biały u góry. Stosunek szerokości flagi do jej długości wynosi 5:8 (załącznik nr 3). Tej flagi używają urzędy, szkoły, samorządy i mieszkańcy.

Flaga z godłem

Flaga państwowa z godłem ma pośrodku białego pasa godło Rzeczypospolitej Polskiej: orła białego ze złotą koroną w czerwonym polu tarczy (art. 6 ust. 2). Stosunek wysokości godła do szerokości flagi wynosi 2:5. Zgodnie z art. 8 podnoszą ją:

• przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne i inne oficjalne przedstawicielstwa za granicą;
• cywilne lotniska i lądowiska;
• cywilne samoloty komunikacyjne podczas lotów za granicę;
• kapitanaty i bosmanaty portów.

Polskie statki morskie podnoszą flagę z godłem jako banderę (art. 9). Według wskazówek Biura Bezpieczeństwa Narodowego flaga z godłem nie powinna być używana przez obywateli.

Flagi województw, powiatów i gmin

Zgodnie z art. 3 ustawy o odznakach i mundurach jednostki samorządu terytorialnego mogą ustanawiać własne herby, flagi, emblematy oraz insygnia i inne symbole w drodze uchwały organu stanowiącego, czyli sejmiku województwa, rady powiatu lub rady gminy. Wzory ustanawia się w zgodzie z zasadami heraldyki, weksylologii i miejscową tradycją historyczną, a przed uchwaleniem opiniuje je minister właściwy do spraw administracji publicznej.

Flagi samorządów wiszą przed urzędami obok flagi państwowej. W kolejności podanej przez BBN flaga województwa jest bezpośrednio po fladze państwowej, przed flagą powiatu i gminy. Więcej jest w poradniku o protokole flagowym.

Flaga pionowa

Flaga pionowa jest dłuższa w pionie niż w poziomie i wisi na maszcie z wysięgnikiem albo na drzewcu. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy przy układzie pionowym kolor biały znajduje się po lewej stronie dla patrzącego z przodu. Według BBN, gdy flaga jest mocowana w pionie do masztu, biały pas jest przy maszcie. Pionowe flagi są popularne przed urzędami i firmami, bo dobrze wyglądają także przy słabym wietrze.

Flaga na drzewcu

Flagę na krótkim drzewcu, osadzonym w uchwycie na fasadzie, przy oknie lub balkonie, wywiesza wiele osób prywatnych i instytucji w czasie świąt. Według BBN najbardziej godnym sposobem eksponowania flagi jest umieszczenie jej na drzewcu lub maszcie. Uchwyty i drzewce opisuje poradnik o akcesoriach do masztu.

Sztandar i proporzec

• Sztandar to płat tkaniny na stałe związany z drzewcem, z haftowanymi symbolami i napisami, należący do jednostki wojskowej, szkoły, organizacji czy samorządu. Poczty sztandarowe oddają honory w czasie hymnu przez pochylenie sztandaru (art. 14 ust. 1 ustawy).
• Proporzec to mała, zwykle trójkątna flaga, używana na łodziach, samochodach i jako dekoracja.

Flaga Unii Europejskiej i inne

Przed wieloma urzędami obok flagi Polski wisi flaga Unii Europejskiej. Spotyka się też flagi organizacji międzynarodowych, flagi okolicznościowe, na przykład z okazji jubileuszu miasta, oraz flagi firmowe. Zasady dotyczące flag innych państw opisuje poradnik o flagach obcych w Polsce.

Flaga reklamowa

Flagi reklamowe, na przykład flagi z logo firmy lub tzw. beachflagi, nie są flagami w rozumieniu ustawy o godle, barwach i hymnie. Mogą jednak być urządzeniami reklamowymi w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Więcej jest w poradniku o masztach dla firm.

Materiały i wykonanie

Flagi na maszt szyje się najczęściej z poliestru, drukowanego lub barwionego. Na odwrocie drukowanej flagi barwy są zwykle trochę jaśniejsze. Flagi szyte z dwóch pasów tkaniny są trwalsze na wietrze. Materiały i czynniki wpływające na cenę opisuje poradnik o cenie flagi.