Mechanika masztu flagowego
Opublikowano Autor: Flagpole Guides
Większość masztów flagowych działa na tej samej zasadzie: linka biegnie od podstawy do głowicy, przechodzi przez bloczek i wraca na dół. Po przypięciu flagi i pociągnięciu linki flaga wędruje w górę. Maszty różnią się jednak prowadzeniem linki, sposobem jej zabezpieczenia i tym, czy da się je położyć na ziemi. Ten poradnik wyjaśnia, jak działają poszczególne rozwiązania. Elementy wyposażenia opisuje poradnik o akcesoriach do masztu.
Linka zewnętrzna
W masztach z linką zewnętrzną linka biegnie wzdłuż masztu. Po wciągnięciu flagi linkę owija się wokół knagi przy podstawie masztu. To rozwiązanie jest proste, tanie i łatwe w naprawie.
| Zalety | Na co zwraca się uwagę |
|---|---|
| Prosta obsługa i niska cena | Linka uderza o maszt przy wietrze i może hałasować |
| Łatwa wymiana linki | Każdy może odwiązać linkę i zdjąć flagę |
| Widoczny stan linki | Linka jest narażona na słońce i deszcz |
Stukanie linki o maszt ogranicza się, napinając linkę i odciągając ją od masztu, na przykład gumową opaską.
Linka wewnętrzna
W masztach z linką wewnętrzną linka biegnie wewnątrz masztu, a przy podstawie znajdują się drzwiczki zamykane na klucz. Wewnątrz jest korba lub zaczep, a linkę napina obciążnik. Takie maszty są ciche i zabezpieczone przed zdjęciem flagi przez osoby postronne, dlatego spotyka się je przed urzędami, szkołami i firmami. Wymiana zerwanej linki wewnętrznej jest trudniejsza i często wymaga położenia masztu.
Wciąganie i opuszczanie

Flagę przypina się karabińczykami do linki, górnym rogiem wyżej, i wciąga, ciągnąc drugi koniec linki. Według wskazówek Biura Bezpieczeństwa Narodowego flagę wciąga się płynnym, energicznym ruchem, a opuszcza powoli. Poza żałobą narodową flaga na maszcie powiewa na samym jego szczycie. Jeśli flagę podnosi się w czasie hymnu, czas jej wciągania dopasowuje się do długości hymnu.
Przy opuszczaniu do połowy masztu flagę według BBN najpierw podnosi się na szczyt, a potem powoli opuszcza. Po zakończeniu żałoby wciąga się ją znów na szczyt i dopiero wtedy zdejmuje. Więcej jest w poradniku o fladze do połowy masztu.
Maszt uchylny
Maszt uchylny ma u podstawy przegub i blokadę. Po jej zwolnieniu maszt można położyć na ziemi, zwykle we dwie osoby, aby wymienić linkę, bloczek, głowicę czy oświetlenie. Dzięki temu nie ma potrzeby wchodzenia na drabinę czy podnośnik. Zgodnie z § 105 przepisów ogólnych BHP pracą na wysokości jest praca na powierzchni znajdującej się co najmniej 1 m nad poziomem podłogi lub ziemi.
Wysięgnik obrotowy
W masztach do flag pionowych wysięgnik u góry rozpina flagę. Wysięgnik obrotowy ustawia się z wiatrem, więc flaga nie owija się wokół masztu. Przy flagach poziomych podobnie działa obrotowa głowica lub pierścień, do którego mocuje się flagę.
Typowe usterki
- Zerwana lub przetarta linka: linka zużywa się od słońca i tarcia o bloczek.
- Zablokowany bloczek: brud, lód lub uszkodzone kółko utrudniają przesuwanie linki.
- Flaga owinięta wokół masztu: często przy zmiennym wietrze i bez elementu obrotowego.
- Luźne mocowanie: poluzowane śruby w płycie montażowej lub tulei powodują chybotanie masztu.
Naprawy opisuje poradnik o naprawie masztu, a regularne przeglądy poradnik o konserwacji masztu.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się linka zewnętrzna od wewnętrznej?
Linka zewnętrzna biegnie wzdłuż masztu i jest wiązana do knagi przy podstawie; jest tania i łatwa w obsłudze, ale przy wietrze uderza o maszt i jest dostępna dla każdego. Linka wewnętrzna jest ukryta w maszcie za zamykanymi drzwiczkami, jest cicha i zabezpieczona przed osobami postronnymi, ale jej wymiana jest trudniejsza.
Jak wciąga się flagę na maszt?
Flagę przypina się karabińczykami do linki i wciąga, ciągnąc drugi koniec linki, aż flaga dojdzie do głowicy. Według wskazówek Biura Bezpieczeństwa Narodowego flagę wciąga się płynnym, energicznym ruchem, a opuszcza powoli.
Do czego służy maszt uchylny?
Maszt uchylny ma przegub przy podstawie. Po zwolnieniu blokady maszt można położyć na ziemi, aby wymienić linkę, bloczek lub głowicę bez pracy na wysokości.
Źródła
Ten poradnik opiera się na następujących źródłach:
- Duma i szacunek. Zasady oraz dobre praktyki godnego postępowania wobec polskich symboli państwowych – Biuro Bezpieczeństwa Narodowego
- Maszty flagowe (opisy masztów i wyposażenia) – iFlagi
- Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (§ 105, tekst jednolity Dz.U. 2003 nr 169 poz. 1650) – Dziennik Ustaw
Powiązane poradniki
- Akcesoria do masztuAkcesoria do masztu flagowego: głowica, bloczek, linka, knaga, karabińczyki, wysięgnik, pierścień obrotowy, uchwyty, drzewca, stojaki i kir na czas żałoby.
- Rodzaje masztówRodzaje masztów flagowych: maszt wolno stojący, drzewce z uchwytem na fasadę lub balkon, maszt z wysięgnikiem, uchylny, teleskopowy, na dachu i stojak.
- Flaga do połowy masztuKiedy w Polsce opuszcza się flagę do połowy masztu, jak przebiega opuszczanie, co z innymi flagami, czym jest kir i jak wygląda żałoba w wojsku.
- Naprawa masztuTypowe naprawy masztu flagowego: wymiana linki zewnętrznej i wewnętrznej, bloczka i głowicy, uszkodzona powłoka, wygięty maszt, fundament oraz reklamacja.
- Konserwacja masztuKonserwacja masztu flagowego i flagi: przeglądy linki, bloczka i mocowań, czyszczenie, kontrole z art. 62 Prawa budowlanego, pranie i przechowywanie flagi.