Vlagafmetingen in Nederland: de maat van de vlag bij de mast

Welke maat vlag bij een vlaggenmast past, legt in Nederland geen wet of overheid vast. De Handleiding voor het gebruik van de Nederlandse vlag noemt alleen de verhouding. In de praktijk gebruiken leveranciers vaste standaardmaten en een vuistregel. Deze gids beschrijft beide, en ook de uitzonderingen voor de Nederlandse vlag, gevelstokken en banieren.

De verhouding 2:3

Volgens de Handleiding zijn er geen voorschriften over de afmetingen van de vlag. Wel verhoudt de lengte zich in het algemeen tot de breedte als 3:2. Een vlag is dus anderhalf keer zo lang als hoog. De gangbare standaardmaten in de handel volgen die verhouding: 100 × 150, 120 × 180, 150 × 225 en 200 × 300 centimeter. Enkele grotere maten, zoals 225 × 350 cm, wijken daar iets van af. Maten worden gewoonlijk genoemd als hoogte × lengte.

De vuistregel

Volgens de Nederlandse vlaggenleverancier DVC is de hoogte van de vlag ongeveer een kwart van de lengte van de mast. Aan een mast van 8 meter hangt dan een vlag van 2 × 3 meter. Bestaat de exacte maat niet, dan wordt volgens de leverancier naar beneden afgerond, en bij masten hoger dan 13 meter wordt doorgaans een kleinere maat genomen. Een andere Nederlandse leverancier van vlaggenmasten noemt dat de vlagmaat afgestemd wordt op de zichtbare hoogte boven het maaiveld, omdat bij een grondbuis een deel van de mast in de grond staat.

Gangbare maten per mastlengte

De leverancier DVC hanteert deze tabel voor logo-, provincie-, gemeente- en landenvlaggen:

Een maat groter voor de driekleur

Voor de Nederlandse vlag noemt dezelfde leverancier een andere maatvoering. Particulieren die de vlag alleen op feest- en vlaggendagen uithangen, ronden bij de driekleur juist naar boven af. Bij een mast van 7 meter wordt dat 200 × 300 cm, bij 8 meter 225 × 350 cm en bij 9 meter 300 × 450 cm. Voor wie extra wil uitpakken, noemt de leverancier nog een maat groter, het zogeheten royaal vlaggen. Hangen er meerdere vlaggen naast elkaar of hangt de driekleur dagelijks, dan is volgens de leverancier de gewone tabel gebruikelijk.

Meerdere vlaggen

Hangen er meerdere vlaggen naast elkaar, dan zijn ze volgens de Handleiding even groot. De gemeente Zaanstad gebruikt voor de drie masten op het balkon van het stadhuis bijvoorbeeld vlaggen van 120 × 180 cm. De kortste mast bepaalt dan vaak de maat voor alle vlaggen.

Gevelstokken

Aan een gevelstok hangen kleinere vlaggen. DVC noemt deze maten:

De Handleiding vraagt een stok die lang genoeg is om de vlag nooit de grond te laten raken of het verkeer te laten hinderen, ook als ze halfstok hangt. Meer daarover staat in de gids over halfstok.

Banieren en hoogformaatvlaggen

Een baniervlag of hoogformaatvlag komt volgens DVC doorgaans tot de helft van de mast: bij een mast van 6 meter een vlag van 300 cm hoog, bij 8 meter 400 cm. De breedte is een kwestie van smaak. Bij een winderige plek kiezen eigenaars soms een maat kleiner.

Wind en slijtage

Een grote vlag vangt meer wind en belast de mast, de lijn en de katrol meer. Volgens DVC slijt een grotere vlag sneller, en een vlag die dagelijks buiten hangt, is daarom niet te groot. De fabrikant van de mast vermeldt welke vlagmaat de mast aankan; die opgave gaat voor op de vuistregel. De gangbare maten voor een bepaalde mast zijn te berekenen met de vlaggencalculator, en de keuze van de masthoogte staat in de gids over de hoogte van de vlaggenmast.