Vlaggenmasten voor bedrijven en openbare gebouwen
Gepubliceerd Geschreven door Flagpole Guides

Bij bedrijven, hotels, scholen en gemeentehuizen staan vaak meerdere vlaggenmasten naast elkaar, met logovlaggen, de driekleur en soms vlaggen van andere landen. Voor zulke masten gelden dezelfde bouwregels als bij een woning, maar de grens van één vergunningvrije mast speelt hier sneller. Deze gids beschrijft de regels en gebruiken voor vlaggenmasten bij bedrijven en openbare gebouwen.
Meerdere masten en de vergunning
Het Besluit bouwwerken leefomgeving maakt een vlaggenmast op een gebouwerf vergunningvrij als hij niet hoger is dan 6 meter en er ten hoogste één mast per gebouwerf staat. Een rij van drie masten bij de entree valt daar dus niet onder. Voor een tweede of volgende mast, voor een mast hoger dan 6 meter of voor een mast op een terrein dat geen gebouwerf is, kan een omgevingsvergunning nodig zijn. Of dat zo is, hangt af van het omgevingsplan van de gemeente. De gemeente kan in een concreet geval uitsluitsel geven. Meer staat in de gids over een vlaggenmast plaatsen.
Hoogte bij bedrijfspanden

Volgens een Nederlandse leverancier van vlaggenmasten speelt zichtbaarheid bij bedrijfspanden een grotere rol, en past bij een groot pand vaak een mast van 8 meter of hoger. Voor representatieve entrees en grote terreinen noemt de leverancier masten van 10 tot 12 meter. Op een open terrein is de windbelasting groter, en worden mast, diameter en fundering daarop afgestemd. Meer staat in de gids over veiligheid van vlaggenmasten.
Logovlaggen en banieren
Voor logovlaggen gelden geen vlagregels. Volgens de vlaggenleverancier DVC is de hoogte van een liggende vlag ongeveer een kwart van de mastlengte, en wordt bij logovlaggen naar beneden afgerond. Een logovlag die dagelijks buiten hangt, is volgens DVC niet te groot, omdat een grotere vlag sneller slijt. Baniervlaggen blijven ook bij windstil weer zichtbaar en worden volgens DVC veel gebruikt bij bedrijven, winkels en evenementen. Gemeenten kunnen in het omgevingsplan of een verordening regels hebben over reclame; een logovlag langs de weg kan daaronder vallen.
Vlaggendagen bij bedrijven
De algemene vlaginstructie geldt voor rijksgebouwen. Provincies, gemeenten en waterschappen wordt gevraagd haar te volgen, en voor bedrijven en organisaties is ze volgens de Rijksoverheid een richtlijn en geen verplichting. Wie de instructie volgt, hijst op de vaste dagen de driekleur, op Koningsdag en de koninklijke verjaardagen met oranje wimpel, en op 4 mei halfstok. De data staan in de gids over vlaggendagen.
De volgorde van de vlaggen
Hangt de Nederlandse vlag naast logovlaggen of vlaggen van andere landen, dan heeft ze volgens de Handleiding voor het gebruik van de Nederlandse vlag de ereplaats: bij twee vlaggen rechts, gerekend met de rug naar de vlaggen, en bij drie vlaggen in het midden. De vlaggen zijn even groot en hangen zo mogelijk op gelijke hoogte. Voor vlaggen van meerdere landen bepaalt de eerste letter van de Franse landnaam de volgorde. Meer staat in de gidsen over het vlagprotocol en buitenlandse vlaggen in Nederland.
Gemeenten en openbare gebouwen
Gemeenten leggen in een eigen vlaginstructie vast waar en wanneer ze vlaggen. De vlaginstructie van Zaanstad is daar een voorbeeld van: het stadhuis is het hoofdgebouw, bij uitgebreid vlaggen hangt de vlag ook op andere gemeentelijke gebouwen en op kerktorens in gemeentelijk eigendom, en op 4 mei wordt ook bij monumenten en begraafplaatsen halfstok gevlagd. Daarnaast vlagt Zaanstad op eigen gekozen dagen, zoals de Dag van Europa met de Europese vlag. Verzoeken om op andere dagen te vlaggen, beoordeelt het college van burgemeester en wethouders.
Dag en nacht vlaggen
Bedrijven laten de vlag vaak dag en nacht hangen. Volgens de Handleiding horen vlaggen niet tussen zonsondergang en zonsopgang te hangen, tenzij ze zo verlicht zijn dat de kleuren duidelijk te zien zijn. Meer staat in de gids over vlagverlichting. Voor het onderhoud van masten die dagelijks worden gebruikt, is het vervangen van vlaggen en lijnen een vast onderdeel, zoals beschreven in de gids over onderhoud van de vlaggenmast.
Veelgestelde vragen
Is een vergunning nodig voor meerdere vlaggenmasten bij een bedrijf?
Het Besluit bouwwerken leefomgeving maakt één vlaggenmast van ten hoogste 6 meter per gebouwerf vergunningvrij. Voor een tweede of derde mast, of voor een hogere mast, kan een omgevingsvergunning nodig zijn, afhankelijk van het omgevingsplan van de gemeente.
Volgen bedrijven de vlaginstructie?
De vlaginstructie geldt voor rijksgebouwen, en provincies, gemeenten en waterschappen wordt gevraagd haar te volgen. Voor bedrijven en organisaties is ze volgens de Rijksoverheid een richtlijn en geen verplichting.
Waar hangt de Nederlandse vlag naast een logovlag?
Volgens de Handleiding voor het gebruik van de Nederlandse vlag heeft de Nederlandse vlag de ereplaats: bij twee vlaggen rechts, gerekend met de rug naar de vlaggen, en bij drie vlaggen in het midden. De vlaggen zijn even groot en hangen zo mogelijk op gelijke hoogte.
Bronnen
Deze gids is gebaseerd op de volgende bronnen:
- Besluit bouwwerken leefomgeving – Overheid.nl (wetten.overheid.nl)
- Wanneer kan ik de Nederlandse vlag uithangen? – Rijksoverheid
- Vlaginstructie en Handleiding voor het gebruik van de Nederlandse vlag (Staatscourant 2009, 116) – Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
- Vlaginstructie gemeente Zaanstad 2021 – Gemeente Zaanstad (Gemeenteblad)
- Advies van de expert: zo kies je het juiste formaat vlag bij jouw vlaggenmast – DVC Dokkumer Vlaggen Centrale (vlaggenleverancier)
- Welke lengte vlaggenmast? – Vlaggenmasten.nl (leverancier)
Gerelateerde gidsen
- Buitenlandse vlaggen in NederlandVlaggen van andere landen in Nederland: de ereplaats van de Nederlandse vlag, de volgorde op de Franse landnaam, de Europese vlag en het Koninkrijk.
- VlagverlichtingVlagverlichting in Nederland: waarom een verlichte vlag 's nachts mag blijven hangen, wat de Handleiding zegt en hoe een vlag wordt verlicht.
- VlagprotocolVlagprotocol in Nederland: de ereplaats, de volgorde van Nederlandse, provincie-, gemeente- en buitenlandse vlaggen, staatsbezoeken en herdenkingen.
- Veiligheid van vlaggenmastenVeiligheid van vlaggenmasten in Nederland: wind en storm, kabels en leidingen, kantelen, de zorgplicht uit het Bbl en aansprakelijkheid volgens het BW.