Onderhoud van de vlaggenmast en de vlag

Een vlaggenmast en een vlag gaan langer mee als ze geregeld worden nagekeken en verzorgd. De omzendbrief VR 2015/37 van de Vlaamse Regering bevat een onderdeel over praktische raadgevingen en kwaliteitszorg voor openbare gebouwen. Die raadgevingen zijn ook bruikbaar voor verenigingen, bedrijven en particulieren.

Wat de omzendbrief noemt

Volgens de omzendbrief VR 2015/37 horen bij een correcte bevlagging:

• het aantal masten en hun materiële toestand geregeld nagaan
• nagaan waar en hoe de masten bevestigd zijn: op het dak, aan de gevel, tegen het raam of op het trottoir
• nagaan of het hijsmechanisme werkt en het touwwerk in orde is
• nagaan of de vlaggen de juiste heraldische kleuren en figuren hebben
• vlaggen schoon houden en tijdig vervangen
• vlaggen die rond de mast gedraaid raken zo nodig op en neer laten om ze los te schudden
• vlaggen aan alleenstaande masten 's avonds binnenhalen, omdat die sneller doelwit zijn van vandalisme of diefstal

De mast nagaan

Na de winter en na zware stormen is het gebruikelijk om de mast na te kijken:

• staat de mast nog recht en zit hij vast in de grondhuls of op de voetplaat?
• zijn er barsten, deuken of loszittende delen?
• zijn de bouten van de voetplaat of de kantelvoet nog vast?
• is er roest bij stalen onderdelen of rot bij een houten mast?
• draait de katrol of de draaikop nog soepel?

Aluminium en polyester masten vragen weinig onderhoud. Een reiniging met water en een mild reinigingsmiddel verwijdert vuil en aanslag. Houten masten worden geregeld geschilderd of gebeitst. Meer daarover staat in de gids over materialen voor vlaggenmasten.

Lijn, katrol en haken

De lijn slijt vooral bij de katrol en bij de klem. Een lijn die rafelt, stug is geworden of veel rekt, is aan vervanging toe. Karabijnhaken en clips kunnen breken of verbuigen. Bij een mast zonder kantelvoet gebeurt de vervanging van de katrol op hoogte. Voor werknemers gelden dan de regels over tijdelijke werkzaamheden op hoogte uit de codex over het welzijn op het werk. Meer daarover staat in de gids over veiligheid van vlaggenmasten.

De vlag verzorgen

• Wassen: een polyester vlag kan meestal op een lage temperatuur met een mild wasmiddel worden gewassen, volgens het etiket.
• Drogen: een vlag die nat wordt opgeborgen, kan gaan schimmelen.
• Herstellen: een uitgerafelde zoom aan de wapperende kant kan worden bijgenaaid voor de schade groter wordt.
• Bewaren: opgevouwen en droog, uit de zon.
• Vervangen: een vlag met gaten, rafels of verbleekte kleuren is aan vervanging toe. Een eerdere Vlaamse omzendbrief, VR-95/37, noemde een vervanging om de zes maanden voor vlaggen die permanent uithangen.

De vlag afdanken

In België bestaat geen voorschrift voor het afdanken van een versleten vlag. Vlaggen zijn textiel, en in veel gemeenten kan textiel naar het recyclagepark of een textielcontainer.

Meer over herstellingen staat in de gids over herstelling van de vlaggenmast.