Materialen voor vlaggenmasten: aluminium, polyester, hout

Het materiaal van een vlaggenmast bepaalt hoe zwaar hij is, hoe hij zich gedraagt bij wind en hoeveel onderhoud hij vraagt. In België komen vooral aluminium en polyester voor, daarnaast hout en staal. Welk materiaal past, hangt af van de plek, de hoogte en het gebruik.

Aluminium

Aluminium is het gangbaarste materiaal voor vrijstaande vlaggenmasten. Het is licht, sterk en roest niet. Aluminium masten zijn vaak geanodiseerd of gepoedercoat, wat het oppervlak beschermt en een kleur geeft. Ze zijn meestal conisch, dus smaller naar boven toe, wat het gewicht beperkt en de mast bij wind wat laat meebuigen.

Aluminium geleidt elektriciteit. Bij onweer en in de buurt van bovengrondse leidingen is dat een aandachtspunt. Meer daarover staat in de gids over veiligheid van vlaggenmasten.

Polyester (glasvezel)

Masten van glasvezelversterkt polyester zijn licht, buigzaam en geleiden geen elektriciteit. Ze buigen mee met windstoten en veren daarna terug. De buitenlaag is meestal gelcoat of gelakt, en in de loop van de jaren kan ze onder invloed van uv-licht dof worden. Polyester masten zijn populair bij particulieren en verenigingen.

Hout

Houten masten waren lang de standaard en komen nog voor bij historische gebouwen, kastelen en kerken, en waar een traditioneel uitzicht gewenst is. Hout vergt meer onderhoud: schilderen of beitsen, en nagaan of er geen rot in de voet zit. Een houten mast weegt meer dan een aluminium mast van dezelfde lengte.

Staal

Stalen masten worden vooral gebruikt voor grote hoogtes, bijvoorbeeld bij bedrijven, stadions en publieke pleinen. Staal is sterk maar zwaar, en roest zonder bescherming. Stalen masten zijn daarom meestal thermisch verzinkt en vaak ook geschilderd. Voor zulke masten is een berekende fundering gebruikelijk.

Wind en zeelucht in België

De Belgische nationale bijlage bij de Eurocode voor windbelasting, NBN EN 1991-1-4 ANB, deelt België in zones in met een referentiewindsnelheid van 23 tot 26 m/s. Volgens een uitleg van de Odisee Hogeschool geldt 26 m/s in Brugge en 23 m/s in Aarlen, wat in Brugge een stuwdruk oplevert die ongeveer 28 procent hoger ligt. Aan de kust komt daar de zoute lucht bij, die metalen zonder goede bescherming aantast.

Fabrikanten geven voor hun masten meestal aan voor welke windzone en vlagmaat ze berekend zijn. Meer daarover staat in de gids over de hoogte van de vlaggenmast.

Materiaal en onderhoud

De omzendbrief VR 2015/37 beveelt voor Vlaamse openbare gebouwen aan om het aantal masten en hun materiële toestand geregeld na te gaan. Meer daarover staat in de gidsen over onderhoud van de vlaggenmast en de levensduur van de vlaggenmast.