Vlagverlichting: de vlag 's avonds verlichten

Een verlichte vlag is 's avonds zichtbaar en valt op bij bedrijven, monumenten en openbare gebouwen. In België bestaat er geen regel die bepaalt of een vlag 's nachts uithangt, en dus ook geen regel die verlichting voorschrijft. Wie een vlag verlicht, heeft wel te maken met de regels voor elektrische installaties en met de buren.

Een vlag 's nachts: regels en gebruiken

Het koninklijk besluit van 5 juli 1974 noemt de dagen waarop vlaggen aan openbare gebouwen uithangen, maar geen uren. De omzendbrief VR 2015/37 van de Vlaamse Regering raadt aan om vlaggen aan alleenstaande masten 's avonds binnen te halen, omdat die masten sneller doelwit zijn van vandalisme of diefstal. Aan de grote administratieve gebouwen van de Vlaamse overheid hangt de Vlaamse vlag volgens dezelfde omzendbrief permanent.

Particulieren en bedrijven beslissen zelf of hun vlag 's nachts blijft hangen. Verlichting maakt de vlag dan zichtbaar en kan ook helpen tegen vandalisme.

Soorten verlichting

• Grondspot: een spot in de grond aan de voet van de mast, die naar boven schijnt. Een smalle bundel verlicht de vlag zonder de omgeving te verblinden.
• Mastspot: een spot die aan de mast of in de top is bevestigd en op de vlag schijnt.
• Spot op zonne-energie: een spot met een zonnepaneel en een accu, zonder vaste bekabeling. De brandduur hangt af van het seizoen.
• Gevelverlichting: bij een gevelstok verlicht een spot aan de gevel de vlag.

Bij een vlag die wappert, is een bundel die de hele vlag bestrijkt gebruikelijk, omdat de vlag bij wind van plaats verandert.

De elektrische installatie en het AREI

Een vaste spot met een kabel naar de woning of het bedrijfsgebouw is een elektrische installatie en valt onder het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties (AREI). Volgens de FOD Economie wordt een huishoudelijke elektrische installatie gecontroleerd door een erkend controleorganisme:

• vóór ze in gebruik wordt genomen
• bij elke belangrijke wijziging of uitbreiding
• bij de verkoop van een wooneenheid
• periodiek

Een nieuwe kring in de tuin naar een vlagspot kan zo'n uitbreiding zijn. Voor de controle vraagt het organisme volgens de FOD Economie onder meer de eendraadschema's en de situatieplannen van de installatie. Een erkende elektricien kan in een concreet geval zeggen welke controle van toepassing is.

Voor bedrijven gelden daarnaast de regels over elektrische installaties op de arbeidsplaats. Meer daarover staat in de gids over vlaggenmasten voor bedrijven.

Licht en de buren

Een spot die in een slaapkamer schijnt of een straat verblindt, kan tot klachten leiden. Gemeentelijke politiereglementen kunnen regels over hinder bevatten. Een smalle bundel die alleen op de vlag gericht is, een tijdschakelaar en een warme lichtkleur beperken de hinder.

Verlichting en veiligheid

Een verlichte vlag maakt de mast 's avonds ook zichtbaarder voor voetgangers en voertuigen. Het is gebruikelijk om kabels buiten de plaats van de fundering van de mast te leggen. Voor graafwerk gelden in België regels om kabels en leidingen te vermijden, die staan in de gids over een vlaggenmast plaatsen.