Vlaggentypes in België: van driekleur tot gemeentevlag
Gepubliceerd Geschreven door Flagpole Guides
Door de Belgische staatsstructuur hangen er in België meer officiële vlaggen dan in de meeste landen. Naast de nationale driekleur hebben de gemeenschappen, de gewesten, de provincies en de gemeenten elk een eigen vlag. Daarbij komen de Europese vlag, themavlaggen en reclamevlaggen. Deze gids geeft een overzicht.
De Belgische driekleur
De nationale vlag bestaat volgens Belgium.be uit drie verticale banen in zwart, geel en rood, met het zwart aan de mastzijde. Artikel 193 van de Grondwet noemt de kleuren in de volgorde rood, geel en zwart, maar zegt niets over de richting, de volgorde van de banen of de verhouding.
Er zijn twee verhoudingen in omloop. De bijna vierkante 13:15 wordt vaak genoemd als verhouding van de nationale vlag, maar haar oorsprong is onduidelijk en ze staat niet in de Grondwet of in het koninklijk besluit over de bevlagging. De verhouding 2:3 is de vorm die Belgische vlaggenleveranciers het meest aanbieden, bijvoorbeeld in de maten 120 × 180 en 150 × 225 cm. Meer over de maten staat in de gids over vlagafmetingen.
De vlaggen van de gemeenschappen en gewesten
| Vlag | Beschrijving | Verhouding |
|---|---|---|
| Vlaamse Gemeenschap | Geel met een zwarte leeuw, rood geklauwd en getongd | Niet vastgelegd in het decreet |
| Franse Gemeenschap | Geel met een rode haan (coq hardi) | 2:3 volgens het decreet van 1991 |
| Waals Gewest | Geel met een rode haan (coq hardi) | 2:3 volgens het decreet van 1998 |
| Duitstalige Gemeenschap | Wit met een rode leeuw en negen blauwe vijfbladen | Niet vastgelegd in het decreet |
| Brussels Hoofdstedelijk Gewest | Blauw met een iris met gele bloembladen en een grijs hart, wit omrand | Afgebeeld in de bijlagen bij de ordonnantie |
De haan van Wallonië en de Franse Gemeenschap is een coq hardi: een haan met de rechterpoot opgeheven en de snavel gesloten. De decreten beschrijven precies hoe hij in een onzichtbare cirkel op de vlag staat. De Franse Gemeenschap en het Waals Gewest kennen daarnaast een wimpel in de verhouding 26:30, met een gele en rode franje, die de hoge overheden als eretekenen mogen gebruiken.
De Brusselse vlag werd in 2015 vernieuwd: de ordonnantie van 12 februari 2015 verving de oorspronkelijke gele iris door een iris met een grijs hart.
Provincie- en gemeentevlaggen
Het Vlaamse decreet van 21 december 1994 regelt het wapen en de vlag van de provincies en gemeenten. Volgens de omzendbrief VR 2015/37 staan de provinciale en de gemeentelijke vlag op de vierde en vijfde plaats in de orde van voorrang, en mogen ze uithangen op de dagen waarop de Belgische, Vlaamse en Europese vlag worden gehesen. Gemeenten en provincies zijn volgens de omzendbrief vrij om permanent te vlaggen.
De Europese vlag
De Europese vlag, twaalf gouden sterren in een cirkel op een blauwe achtergrond, hangt volgens het koninklijk besluit van 5 juli 1974 op de meeste federale vlaggendagen naast de Belgische vlag. Meer daarover staat in de gids over buitenlandse vlaggen in België.
Themavlaggen, reclamevlaggen en vaandels
- Themavlaggen zijn volgens de omzendbrief VR 2015/37 geen officiële vlaggen, maar vlaggen voor een bijzondere gelegenheid, zoals een festival.
- Reclamevlaggen met een bedrijfslogo hangen aan masten bij bedrijven, handelszaken en evenementen. In Vlaanderen vallen ze onder de Publiciteitsverordening. Meer daarover staat in de gids over vlaggenmasten voor bedrijven.
- Baniervlaggen hangen verticaal aan een dwarsstok bovenaan de mast en blijven zo ook bij weinig wind zichtbaar.
- Vaandels van verenigingen, oud-strijdersbonden en schutterijen worden gedragen bij stoeten en plechtigheden.
Vlaggen voor binnen en buiten
Een buitenvlag is meestal van polyester en heeft een versterkte zoom aan de wapperende kant. Binnenvlaggen, zoals de vlaggen in een raadzaal of een klaslokaal, zijn vaak van satijn of een dunnere stof, soms met franje. Meer over de keuze en wat de prijs bepaalt staat in de gids over de prijs van een vlag.
Veelgestelde vragen
Welke verhouding heeft de Belgische vlag?
De Grondwet legt alleen de kleuren vast, niet de verhouding. In omloop zijn twee verhoudingen: 13:15, een bijna vierkante vorm die vaak als verhouding van de nationale vlag wordt genoemd, en 2:3, de verhouding die in de handel het meest voorkomt.
Zijn de vlag van Wallonië en die van de Franse Gemeenschap dezelfde?
Ze zien er hetzelfde uit: een rode haan op een gele achtergrond, in de verhouding 2:3. Juridisch zijn het twee vlaggen, vastgelegd in het Waalse decreet van 23 juli 1998 en het decreet van de Franse Gemeenschap van 3 juli 1991.
Hebben Vlaamse provincies en gemeenten een eigen vlag?
Ja. Het decreet van 21 december 1994 regelt het wapen en de vlag van de provincies en gemeenten. Volgens de omzendbrief VR 2015/37 mogen de provincie- en gemeentevlag uithangen op de dagen waarop de Belgische, Vlaamse en Europese vlag worden gehesen.
Wat is een themavlag?
Volgens de omzendbrief VR 2015/37 is een themavlag geen officiële vlag, maar een vlag die voor een bijzondere gelegenheid is gemaakt, bijvoorbeeld met het symbool van een festival. Haar plaats hangt af van de andere vlaggen die worden gehesen.
Bronnen
Deze gids is gebaseerd op de volgende bronnen:
- Vlaggen van België – Belgium.be
- De Belgische Grondwet, artikel 193 – Kamer van volksvertegenwoordigers
- Decreet houdende vaststelling van het wapen, de vlag, het volkslied en de feestdag van de Vlaamse Gemeenschap – Codex Vlaanderen
- Décret du 3 juillet 1991 déterminant le jour de fête et les emblèmes propres à la Communauté française de Belgique – Parlement de la Fédération Wallonie-Bruxelles
- Décret du 23 juillet 1998 déterminant le jour de fête et les emblèmes propres à la Région wallonne – Wallex (Service public de Wallonie)
- Dekret vom 1. Oktober 1990 betreffend die Einführung des Festtages, des Wappens und der Fahne der Deutschsprachigen Gemeinschaft – Ministerium der Deutschsprachigen Gemeinschaft
- Ordonnantie van 12 februari 2015 tot wijziging van de ordonnantie van 16 mei 1991 over het embleem en de vlag van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest – Justel (FOD Justitie)
- Omzendbrief VR 2015/37 over de bevlagging van de openbare gebouwen – Vlaamse Regering
Gerelateerde gidsen
- Symboliek van de driekleurWaar zwart, geel en rood vandaan komen, wat artikel 193 van de Grondwet zegt, waarom de banen verticaal lopen en wat de leeuw, de haan en de iris betekenen.
- VlagafmetingenGangbare vlagafmetingen in België, de verhoudingen 2:3 en 13:15 van de driekleur, de vuistregel voor de maat bij een vlaggenmast en vlaggen aan een gevelstok.
- Regels voor bevlaggingDe regels voor bevlagging in België: het koninklijk besluit van 1974, de decreten van de gemeenschappen en gewesten en vlaggen als particulier.
- Prijs van een vlagWat de prijs van een vlag in België bepaalt: stof, maat, bedrukking, afwerking en bevestiging, plus de wettelijke garantie en het herroepingsrecht.