Herstelling van de vlaggenmast: veelvoorkomende defecten

De meeste defecten aan een vlaggenmast zitten niet in de mast zelf, maar in de onderdelen die bewegen en slijten: de lijn, de katrol en de haken. Schade na een storm of aan de voet komt minder vaak voor, maar vraagt meer werk. Deze gids beschrijft de gangbare defecten en wat bij een herstelling meespeelt.

De lijn

De hijslijn is het onderdeel dat het snelst slijt. Veelvoorkomende problemen:

• Rafelen of breken: vooral bij de katrol en de klem. Een lijn die rafelt, is aan vervanging toe voor ze breekt.
• Weggeschoten lijn: als de lijn losschiet, kan ze door de katrol in de top verdwijnen. Bij een buitenlijn gaat de nieuwe lijn dan opnieuw door de katrol, wat bij een vaste mast werk op hoogte is.
• Vastgelopen lijn: de lijn kan klemmen in de katrol of rond de mast gedraaid raken. De omzendbrief VR 2015/37 noemt het op en neer laten van een vlag die rond de mast gedraaid is.

Bij een mast met een binnenlijn zit de lijn binnenin de mast, wat een vervanging iets omslachtiger maakt. Fabrikanten leveren daarvoor vaak een doorvoerhulp.

De katrol en de draaikop

Een katrol die piept, stroef draait of gebroken is, maakt het hijsen moeilijk en beschadigt de lijn. Een draaikop die niet meer meedraait, laat de vlag rond de mast winden. Beide zitten in de top. Een mast met een kantelvoet kan worden neergelaten, zodat de vervanging op de grond gebeurt. Bij een vaste mast is werken op hoogte nodig. Voor werknemers geldt dan titel 5 van boek IV van de codex over het welzijn op het werk.

De mastknop

Een losse of verdwenen mastknop laat regenwater in de mast. Bij een binnenlijn kan dat tot problemen met de lijn leiden. De mastknop zit meestal met een schroef of klem vast.

Een scheve mast

Een mast die scheef staat, heeft vaak een probleem aan de voet: een verzakte fundering, een losgekomen grondhuls of losse bouten aan de voetplaat. Na een storm kan de mast zelf verbogen zijn. Een verbogen aluminium of stalen mast heeft blijvende schade en is dan meestal aan vervanging toe. Een polyester mast buigt mee met de wind, maar kan na een zware belasting barsten vertonen.

Schade na storm

Na een zware storm is het gebruikelijk om de mast, de voet, de lijn en de katrol na te kijken. De omzendbrief VR 2015/37 noemt het geregeld nagaan van de materiële toestand van de masten en van de bevestiging als deel van de kwaliteitszorg. Een mast die tijdens een storm met een te grote vlag heeft gestaan, heeft een hogere belasting gekend dan waarvoor hij ontworpen is.

Herstellen of vervangen

Of een herstelling of een vervanging zinvol is, hangt af van de leeftijd van de mast, de kosten van onderdelen en de staat van de mast zelf. Onderdelen zoals lijnen, katrollen, haken en mastknoppen zijn meestal los verkrijgbaar. Een gebrek dat bij de levering al bestond, valt volgens de FOD Economie onder de wettelijke garantie van twee jaar. Meer over de levensduur staat in de gids over de levensduur van de vlaggenmast.